Bir uçak hangarı, yangın mühendisliği açısından “büyük hacim + yüksek miktarda yanıcı yakıt” denkleminin en zorlayıcı örneklerinden biridir. MSB Eskişehir Fasbat Uçak Hangarı projesinde A-Pro Mühendislik, bu riski yüksek genleşmeli köpüklü söndürme sistemiyle karşıladı: yangın anında koca hangar hacmini saniyeler içinde köpükle dolduran, komple bir sistem.
Neden Köpük? Jet Yakıtı Yangınının Doğası
Hangarda korunan asıl risk, uçakların taşıdığı ve zeminde birikebilecek jet yakıtıdır (Sınıf B, sıvı yakıt yangını). Bu yangın tipinde su tek başına işe yaramaz; hatta zararlıdır:
- Su, yakıttan yoğun olduğu için altına iner ve yanan yakıtı yayarak yangını büyütebilir.
- Köpük ise yakıt yüzeyini ince bir battaniye gibi kaplar; oksijeni keser, buharlaşmayı bastırır ve yeniden tutuşmayı önler.
Uçak hangarlarının yangından korunmasında uluslararası referans standart NFPA 409’dur ve köpüklü sistemleri esas alır.
Yüksek Genleşmeli Köpük: Hacmi Doldurma Mantığı
Hangarlar yalnızca geniş değil, aynı zamanda çok yüksek hacimli yapılardır. Burada yüksek genleşmeli köpük devreye girer:
- Az miktarda köpük konsantresi ve su, yüzlerce kat genleşerek devasa bir köpük hacmi üretir.
- Böylece hangarın tüm hacmi saniyeler içinde köpükle dolar; yangın yalnızca zeminde değil, üç boyutlu olarak bastırılır.
- Uçak, ekipman ve personel için hızlı ve topyekûn bir koruma sağlanır.
Sistemin Kalbi: Bladder Tank, Jeneratör ve Baskın Vanası
Sistem, birbirini tamamlayan ana bileşenlerle komple kuruldu:
- Bladder (membranlı) köpük tankları — köpük konsantresini, basınçlı suyun membrana uyguladığı basınçla, ayrı pompaya gerek kalmadan doğru oranda hatta dozajlar.
- Yüksek genleşmeli köpük jeneratörleri — köpük çözeltisini hava ile karıştırarak yüksek genleşmeli köpüğü üretir ve hangara boşaltır.
- Baskın (deluge) vanaları — algılama tetiklendiğinde açılarak tüm açık nozül grubunu aynı anda devreye alır; geniş alanı bir anda söndürmeye başlar.
Anahtar Teslim Uygulama
A-Pro Mühendislik projeyi komple, tek elden yürüttü:
- Projelendirme — hangar hacmine göre köpük debisi, genleşme oranı ve boşaltma senaryosu.
- Tedarik — bladder tankları, köpük jeneratörleri, baskın vana setleri ve tamamlayıcı ekipmanlar.
- Mekanik imalat — köpük ve su boru hatları, taşıyıcı sistemler.
- Montaj — jeneratör, vana ve nozül kurulumu.
- Test ve devreye alma — fonksiyon ve köpük boşaltma senaryo testleri.
Sonuç
MSB Eskişehir Fasbat Uçak Hangarı, büyük hacimli ve yüksek yakıt riskli yapılara özgü doğru çözümle — yüksek genleşmeli köpüklü söndürme sistemiyle — güvenceye alındı. Proje, A-Pro Mühendislik’in özel risk sınıfındaki askeri ve endüstriyel yapılarda komple köpüklü söndürme sistemi kurma deneyimini yansıtır.
Sık sorulan sorular
Uçak hangarında neden köpüklü söndürme kullanılır?+
Hangarlarda büyük miktarda jet yakıtı (akaryakıt) bulunur; bu tür sıvı yakıt yangınları (Sınıf B) su ile söndürülemez — su yakıtın üstünde yayılıp yangını büyütebilir. Köpük ise yakıt yüzeyini bir battaniye gibi kaplayarak oksijenle temasını keser ve buharlaşmayı bastırır. Uçak hangarları için referans standart NFPA 409'dur.
Yüksek genleşmeli köpük nedir, neden hangarda tercih edilir?+
Yüksek genleşmeli köpük, az miktarda köpük konsantresi ve su ile çok büyük hacimde köpük üretir (genleşme oranı yüzlerce kat). Bu sayede kocaman bir hangar hacmi saniyeler içinde köpükle doldurulabilir; hem zemindeki yakıt yangını hem de üç boyutlu yayılım hızla bastırılır.
Bladder tank ve baskın (deluge) vanası ne işe yarar?+
Bladder (membranlı) tank, köpük konsantresini basınçlı su yardımıyla, ayrı bir pompaya gerek kalmadan hatta doğru oranda dozajlar. Baskın vanası ise açıldığında tüm açık nozüllere aynı anda su/köpük gönderir; algılama tetiklendiğinde geniş alanı bir anda devreye alarak hızlı ve topyekûn söndürme sağlar.
Sistem anahtar teslim mi kuruldu?+
Evet. A-Pro Mühendislik yüksek genleşmeli köpüklü söndürme sistemini; bladder köpük tankları, köpük jeneratörleri, baskın vanaları ve tamamlayıcı ekipmanlar dahil komple kurdu.
İlgili sistemler
Tesisiniz için doğru çözümü konuşalım
Ankara içi ücretsiz keşif ve teklif için mühendislerimize ulaşın.