Mevzuat·6 dk okuma
Hangi Binaya Hangi Yangın Sistemi Zorunlu? BYKHY 2025–2026 Rehberi
Binanızın türüne ve büyüklüğüne göre sprinkler, algılama, davlumbaz veya gazlı söndürmeden hangisi yasal olarak zorunlu? BYKHY madde numaraları ve kesin eşiklerle açıklıyoruz.
A-Pro Mühendislik
Türkiye’de bir binaya hangi yangın söndürme veya algılama sisteminin zorunlu olduğu, binanın kullanım türüne, yüksekliğine ve alanına göre belirlenir. Tek bir “hepsine zorunlu” kuralı yoktur; her sistemin kendi eşiği vardır. Bu eşiklerin tamamı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) içinde tanımlıdır.
Bu rehberde; otel, AVM, otopark, hastane, veri merkezi ve ticari mutfak gibi en sık sorulan bina türleri için hangi sistemin hangi eşikte zorunlu olduğunu madde numaraları ve kesin sayılarla özetliyoruz.
📄 Kaynak belge: BYKHY’nin 1 Temmuz 2025 güncel tam metnini buradan PDF olarak indirebilirsiniz. Aşağıdaki madde numaraları bu metne göredir.
Önce iki kritik tarih: 31 Aralık 2025 ve 31 Mayıs 2026
Uyum takvimini birbirine karıştırmamak önemlidir; ikisi ayrı düzenlemedir:
- 31 Aralık 2025 — Tüm mevcut binaların yangın güvenliği eksikliklerini gidermesi için son tarih (BYKHY Geçici Madde 4).
- 31 Mayıs 2026 — Yalnızca denetimde sorunlu bulunan konaklama tesislerinin yangın uygunluk raporu alması için verilen ek süre (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği Geçici Madde 9).
Yani “31 Mayıs 2026” tüm binalar için değil, sadece konaklama tesisleri içindir. Bu süreler dolduğunda; ruhsat, sigorta ve denetim süreçlerinde yangın uygunluğu doğrudan aranır hale gelir.
Sprinkler (sulu söndürme) — Madde 96
Otomatik yağmurlama (sprinkler) sistemi, en geniş kapsamlı zorunluluktur. Sulu yangın söndürme kapsamındaki sprinkler için BYKHY Madde 96 eşikleri şöyledir:
| Bina Türü | Sprinkler Eşiği |
|---|---|
| Konut dışı tüm binalar | Yapı yüksekliği > 30,50 m |
| Konutlar | Yapı yüksekliği > 51,50 m |
| Otel / yurt / pansiyon / misafirhane | > 100 oda VEYA > 200 yatak VEYA > 21,50 m |
| Kapalı otoparklar | Toplam alan > 600 m² VEYA asansörle > 10 araç |
| AVM, katlı mağaza, ticaret ve eğlence yerleri | Toplam alan > 2.000 m² |
| Kolay alevlenici/parlayıcı madde bulunan yapılar | Toplam alan > 1.000 m² |
Sprinkler tasarımı TS EN 12845 ve NFPA 13 esasına dayanır; hidrolik hesap, pompa istasyonu ve alarm vana setleriyle bütünsel projelendirilir.
Yangın algılama ve ihbar — Madde 75 + EK-7
Yangın algılama ve ihbar sistemi, söndürmeden bağımsız olarak çok daha düşük eşiklerde devreye girer. Otomatik algılama (duman/ısı dedektörü) için EK-7 eşiklerinden öne çıkanlar:
| Bina Sınıfı | Yapı Yüksekliği | Toplam Kapalı Alan |
|---|---|---|
| Konaklama (otel/yurt/pansiyon) | > 6,50 m | > 1.000 m² |
| Yataklı sağlık tesisleri | > 6,50 m | > 1.000 m² |
| Ticaret amaçlı (AVM, mağaza) | > 12,50 m | > 2.000 m² |
| Eğitim tesisleri | > 21,50 m | > 5.000 m² |
| Endüstriyel yapılar | > 21,50 m | > 7.500 m² |
Ayrıca 1 Temmuz 2025 değişikliğiyle kapalı otoparklarda otomatik algılama zorunlu hale gelmiştir. Yangın ihbar (uyarı) butonları ise konut harici 4 kattan yüksek tüm binalarda ve kat alanı 400 m²’yi aşan 2–4 katlı binalarda zorunludur.
Ticari mutfak davlumbaz söndürme — Madde 57
Restoran, otel, AVM yemek katı ve yemek fabrikası gibi mutfaklarda davlumbaz söndürme sistemi şu koşullarda zorunludur:
- AVM bünyesindeki tüm ticari mutfaklar
- Yüksek bina (> 30,50 m) içindeki mutfaklar
- Yemek fabrikaları
- Bir anda 100’den fazla kişiye hizmet veren mutfaklar
Bu kapsamda yalnızca söndürme değil; gaz algılama, otomatik gaz kesme vanası ve sesli/görsel uyarı da yönetmelik gereğidir. Konutlar kapsam dışıdır.
Gazlı söndürme — Madde 98
Suyun zarar vereceği elektronik ve değerli içerikli mahallerde su yerine gazlı söndürme kullanılır. Madde 98 kapsamında tipik uygulama alanları:
- Elektrik/elektronik mahaller (pano, UPS, server odaları)
- Veri merkezleri ve bilgi işlem odaları
- Müze, arşiv, kütüphane gibi değerli içerikli hacimler
- Trafo ve jeneratör odaları
Tasarım standardı TS ISO 14520 ve NFPA 2001’dir. Ajan seçimi (FM200, NOVEC 1230, CO₂ veya inert gaz IG01) mahallin türüne, insan bulunma durumuna ve çevresel önceliğe göre yapılır.
Yangın dolabı, hidrant ve itfaiye bağlantıları — Madde 94, 95 ve 97
Sprinkler dışında; sabit boru tesisatı (yangın dolabı), dış hidrant ve itfaiyenin binaya müdahalesini kolaylaştıran bağlantı ağızları da ayrı eşiklere tabidir. Bu dört unsur, bir binanın “su bazlı” yangın altyapısını tamamlar:
- Yangın dolabı (Madde 94): Yüksek binalar (> 21,50 m); imalathane, atölye, depo, konaklama, sağlık, toplanma ve eğitim binalarında toplam kapalı alan > 1.000 m²; kapalı otoparklarda > 600 m²; ısıl kapasitesi > 350 kW olan kazan dairelerinde zorunludur.
- Dış (yangın) hidrantı (Madde 95): Taban alanları toplamı > 5.000 m² olan yapılarda bina dışına yangın hidrantı zorunludur. Her hidrant en az 1.900 l/dak debi ve 7 bar (700 kPa) basınç sağlar; hidrantlar arası mesafe yerleşim ve risk durumuna göre genellikle 50–150 m’dir. Hidrant, itfaiyenin şehir şebekesinden veya yangın deposundan su çekmesini sağlar.
İtfaiye su verme (bağlantı) ağzı — Madde 97
İtfaiye su verme bağlantısı (siyam bağlantısı / kuru boru sistemi), itfaiye aracının dışarıdan basınçlı su basarak binanın sabit boru tesisatını (yangın dolapları/sprinkler kolonlarını) beslemesini sağlayan ağızdır. Madde 97 kapsamında şu yapılarda zorunludur:
- Yüksek binalar (yapı yüksekliği > 30,50 m)
- Bir kat oturma alanı > 1.000 m² olan binalar
- Cephe genişliği > 75 m olan yapılar
İtfaiye su alma ağzı — Madde 94
İtfaiye su alma hattı ise itfaiyenin bina içindeki tesisata bağlanıp su alabilmesi için ayrılan noktadır. Yüksek binalarda ve kat alanı > 1.000 m² olan AVM ile kapalı otoparklarda öngörülür.
Not: Hidrant (dışarıya su veren), su verme bağlantısı (itfaiyenin bina tesisatına su bastığı ağız) ve su alma ağzı (itfaiyenin su çektiği nokta) birbirine karıştırılmamalıdır; üçü de farklı amaç taşır ve projede ayrı ayrı boyutlandırılır.
Bina türünüze göre kısa özet
Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan tesisler için tipik zorunluluk kombinasyonunu özetler (kesin durum, binanın ölçülerine göre yukarıdaki eşiklerle netleşir):
| Tesis | Öne çıkan zorunluluklar |
|---|---|
| Otel & konaklama | Sprinkler (100 oda/200 yatak/21,5 m), algılama (6,5 m/1.000 m²), mutfak davlumbaz (100+ kişi) |
| AVM & perakende | Sprinkler (2.000 m²), algılama (12,5 m/2.000 m²), tüm ticari mutfaklarda davlumbaz |
| Kapalı otopark | Sprinkler (600 m²/10 araç), otomatik algılama (1 Temmuz 2025’ten beri) |
| Hastane & sağlık | Algılama (6,5 m/1.000 m²), sulu söndürme, kritik mahallerde gazlı söndürme |
| Veri merkezi | Temiz gazlı söndürme (Madde 98), çok erken uyarılı algılama (VESDA) |
Uyum süreci nasıl ilerler?
Bir tesisin yangın uygunluğu; mevcut durumun tespiti, eksiklerin yönetmelik eşikleriyle karşılaştırılması ve projelendirmeyle netleşir. A-Pro Mühendislik olarak süreci tek elden yürütüyoruz:
- Keşif ve mevcut durum tespiti — binanın türü, yüksekliği ve alanına göre hangi maddelerin kapsadığının belirlenmesi.
- Projelendirme ve hidrolik hesap — zorunlu sistemlerin BYKHY ve ilgili standartlara (NFPA, TS EN, TS ISO) göre tasarımı.
- Kurulum ve devreye alma — montaj, test ve fonksiyon denemeleri.
- Raporlama ve bakım — uygunluk için gerekli belgeler ve periyodik kontrol planı.
Tesisinizin hangi sistemlere ihtiyaç duyduğunu netleştirmek için BYKHY Uyum Rehberi sayfamızı inceleyebilir veya Ankara içi ücretsiz keşif için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özel bağlayıcı değerlendirme için bir yangın mühendisiyle proje bazlı çalışılması gerekir.
© 2026 A-Pro Mühendislik. Bu makale A-Pro Mühendislik tarafından hazırlanmış özgün bir teknik içeriktir; tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeden kısmen veya tamamen kopyalanması, çoğaltılması ve yayımlanması izne tabidir.
Sık sorulan sorular
Otelime sprinkler zorunlu mu?+
100'den fazla oda VEYA 200'den fazla yatak VEYA yapı yüksekliği 21,50 m'yi aşan otel, yurt, pansiyon ve misafirhanelerde otomatik sprinkler sistemi zorunludur (BYKHY Madde 96). Bu eşiklerin altındaki tesislerde algılama ve yangın dolabı gibi diğer önlemler devreye girer.
31 Aralık 2025 ve 31 Mayıs 2026 tarihleri neyi kapsıyor?+
31 Aralık 2025, tüm mevcut binaların yangın güvenliği eksikliklerini gidermesi için son tarihtir (BYKHY Geçici Madde 4). 31 Mayıs 2026 ise yalnızca denetimde sorunlu bulunan konaklama tesislerinin yangın uygunluk raporu alması için verilen ayrı bir süredir.
Kapalı otoparkta hangi sistemler zorunlu?+
Toplam alanı 600 m²'yi aşan veya araç asansörüyle 10'dan fazla araç alınan kapalı otoparklarda sprinkler zorunludur (Madde 96). 1 Temmuz 2025 değişikliğiyle kapalı otoparklarda otomatik yangın algılama da zorunlu hale gelmiştir.
Veri merkezi ve sunucu odasında su mu gazlı sistem mi kullanılır?+
Su, elektronik donanıma zarar verdiğinden; server, UPS, pano ve veri merkezi gibi mahallerde BYKHY Madde 98 kapsamında temiz gazlı söndürme (FM200, NOVEC 1230, IG01) tercih edilir. Tasarım standardı TS ISO 14520 / NFPA 2001'dir.
Ticari mutfağıma davlumbaz söndürme zorunlu mu?+
AVM içindeki tüm ticari mutfaklar, yüksek bina (30,50 m üzeri) mutfakları, yemek fabrikaları ve bir anda 100'den fazla kişiye hizmet veren mutfaklarda otomatik davlumbaz söndürme, gaz algılama ve otomatik gaz kesme zorunludur (Madde 57).
İlgili sistemler
Tesisiniz için doğru çözümü konuşalım
Ankara içi ücretsiz keşif ve teklif için mühendislerimize ulaşın.