Teknik·3 dk okuma
FM200 mü NOVEC 1230 mu? Gazlı Söndürme Ajanı Karşılaştırması
FM200 ve NOVEC 1230 gazlı söndürme ajanlarını tek tabloda karşılaştırıyoruz: söndürme fiziği, güvenlik marjı (NOAEL), küresel ısınma potansiyeli (GWP), depolama basıncı, boşalma süresi ve maliyet. Veri merkezi, server odası ve pano için hangi ajan neden seçilir?
A-Pro Mühendislik
Veri merkezi, server odası, pano ve arşiv gibi suyla korunamayacak kritik hacimlerde en çok sorulan sorulardan biri şudur: FM200 mü, NOVEC 1230 mu? İkisi de temiz gazdır, kalıntı bırakmaz ve söndürme sonrası ekipman çalışmaya devam eder — ama çevresel profil, güvenlik marjı ve depolama açısından belirgin farkları vardır. Bu yazıda iki ajanı mühendislik kriterleriyle karşılaştırıyor, hangi mahalde neden hangisinin seçildiğini netleştiriyoruz.
Kısa cevap
FM200 (HFC-227ea) en kompakt depolamayı sunar; tüp odası alanı kısıtlı projelerde avantajlıdır. NOVEC 1230 (FK-5-1-12) ise küresel ısınma potansiyeli (GWP ≈1) ve geniş güvenlik marjı sayesinde çevresel öncelik ve insanlı mahaller için öne çıkar. Her ikisi de yangını tasarım konsantrasyonuna ≈10 saniyede ulaşarak söndürür ve TS ISO 14520 / EN 15004 / NFPA 2001 standartlarına göre projelendirilir.
Karşılaştırma tablosu
| Kriter | FM200 (HFC-227ea) | NOVEC 1230 (FK-5-1-12) |
|---|---|---|
| Kimyasal tip | Hidroflorokarbon (HFC) | Fluorlu keton (FK-5-1-12) |
| Söndürme mekanizması | Isı emme + zincir kesme | Ağırlıklı ısı emme |
| Tasarım konsantrasyonu (tipik) | %7-9 | %5,3-5,9 |
| NOAEL (güvenlik eşiği) | %9 | %10 |
| Güvenlik marjı | Dar (yüksek tehlikede) | Geniş |
| Boşalma süresi | ≈10 sn | ≈10 sn |
| Depolama basıncı | 25 / 42 / 50 bar (sıvı) | 25 / 42 / 50 bar (sıvı) |
| Yer kaplama | En az (en kompakt) | Az |
| Küresel ısınma (GWP) | ≈3220 | ≈1 |
| Atmosferik ömür | ≈33 yıl | ≈5 gün |
| İnsanlı mahal uygunluğu | Uygun | Çok uygun |
| Mevzuat riski (F-Gaz) | Kademeli kısıtlama gündemde | Düşük |
| Kalıntı / iletkenlik | Yok / iletken değil | Yok / iletken değil |
Söndürme mekanizması: nasıl bastırırlar?
Her iki ajan da kimyasal temiz gaz ailesindendir ve ağırlıklı olarak yangının sürmesi için gereken ısıyı ortamdan emerek söndürür; FM200 ek olarak yanma zincir tepkimesini bir miktar keser. İkisi de oksijeni tehlikeli seviyeye düşürmez — bu yüzden inert gazların (argon, Inergen) aksine insanların bulunabileceği mahallerde kullanılabilirler. Söndürme, gazın mahale ≈10 saniyede homojen dağılıp tasarım konsantrasyonuna ulaşmasıyla gerçekleşir.
Çevresel profil: en büyük fark
İki ajan arasındaki en keskin ayrım çevresel etkidir. FM200 bir HFC’dir; GWP değeri ≈3220 ve atmosferik ömrü ≈33 yıldır. NOVEC 1230 ise GWP ≈1 ve atmosferde yalnızca ≈5 gün kalır. F-Gaz düzenlemeleri yüksek GWP’li HFC’leri kademeli olarak kısıtladığından, uzun ömürlü yeni tesislerde NOVEC 1230 sürdürülebilirlik açısından daha güvenli bir tercihtir.
Güvenlik marjı: insanlı mahaller
Bir mahalde insan bulunuyorsa tasarım konsantrasyonu ile NOAEL arasındaki marj kritik olur. NOVEC 1230’un NOAEL’i %10, tipik tasarım konsantrasyonu %5,3-5,9’dur — geniş bir güven aralığı. FM200’de yüksek tehlike konsantrasyonu %8,5’e çıktığında NOAEL (%9) sınırına çok yaklaşır. Bu nedenle normalde insan çalışılan server ve kontrol odalarında NOVEC 1230 daha rahat kullanılır.
Depolama ve alan
FM200 ve NOVEC 1230 sıvılaştırılıp azotla nispeten düşük basınçta (25/42/50 bar) depolanır; bu, az sayıda tüpte kompakt saklama demektir. Uygulamada FM200 hacimsel olarak en kompakt çözümdür — tüp odası alanı çok kısıtlıysa küçük bir avantaj sağlar. NOVEC 1230 de kompakttır; ikisi de inert gazların (200-300 bar, çok tüp) gerektirdiği büyük tüp odalarına ihtiyaç duymaz.
Hangi mahalde hangisi?
- Veri merkezi / server odası (insanlı): Çevresel öncelik ve geniş güvenlik marjı için NOVEC 1230.
- Tüp odası çok dar, ilk yatırım kritik: FM200 kompakt depolamayla öne çıkar.
- Sürdürülebilirlik / sigorta / uzun ömürlü tesis: NOVEC 1230 (GWP ≈1, mevzuat riski düşük).
- Yeniden dolum maliyeti belirleyici: İkisi de ithal gazdır; bu öncelikse inert gazları da değerlendirin.
A-Pro yaklaşımı
Kimyasal temiz gazlarda A-Pro Mühendislik olarak çevresel ve güvenlik üstünlüğü nedeniyle genellikle NOVEC 1230 öneriyoruz; ancak alan kısıtı belirleyici olduğunda FM200 hâlâ geçerli bir mühendislik seçimidir. Nihai karar mahalin hacmi, alan kısıtı, insan bulunma durumu ve çevre önceliğine göre proje bazında netleşir. Doğru ajan seçimi ve TS ISO 14520 esaslı tasarım için ücretsiz keşif sunuyoruz.
© 2026 A-Pro Mühendislik. Bu makale A-Pro Mühendislik tarafından hazırlanmış özgün bir teknik içeriktir; tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeden kısmen veya tamamen kopyalanması, çoğaltılması ve yayımlanması izne tabidir.
Sık sorulan sorular
FM200 mü NOVEC 1230 mu daha iyi?+
İkisi de kalıntı bırakmayan, elektriksel iletken olmayan temiz gazlardır ve doğru tasarlandığında yangını ≈10 saniyede söndürür. FM200 (HFC-227ea) en kompakt depolamayı sunar ve tüp odası alanı kısıtlı projelerde avantajlıdır. NOVEC 1230 (FK-5-1-12) ise GWP'si ≈1 (FM200'de ≈3220) ve NOAEL güvenlik marjı çok daha geniş olduğu için çevresel öncelik ve insanlı mahaller (server/kontrol odası) için tercih edilir. 'Daha iyi' mahalin önceliğine göre değişir; alan kısıtı → FM200, çevre/güvenlik → NOVEC 1230.
FM200 ve NOVEC 1230 arasındaki temel fark nedir?+
Temel fark çevresel profil ve güvenlik marjıdır. FM200'ün küresel ısınma potansiyeli (GWP) ≈3220 ve atmosferik ömrü ≈33 yıldır; NOVEC 1230'un GWP'si ≈1 ve ömrü ≈5 gündür. Ayrıca NOVEC'in NOAEL değeri %10 iken tipik tasarım konsantrasyonu %4-6 civarındadır (geniş marj); FM200'de yüksek tehlike konsantrasyonu (%8-9) NOAEL'e (%9) çok daha yakındır. Söndürme hızları ve kalıntısızlıkları benzerdir.
NOVEC 1230 insanlı mahaller için neden daha güvenli?+
NOVEC 1230'un NOAEL (gözlemlenebilir olumsuz etkisiz en yüksek konsantrasyon) değeri %10'dur; tipik tasarım konsantrasyonu %5,3-5,9 olduğundan güvenlik marjı geniştir. FM200'de yüksek tehlike tasarım konsantrasyonu %8,5'e çıktığında NOAEL (%9) sınırına çok yaklaşır. Bu nedenle normalde insan bulunan server ve kontrol odalarında NOVEC 1230 daha rahat tercih edilir.
FM200 yasaklanacak mı?+
FM200 bir hidroflorokarbondur (HFC) ve F-Gaz düzenlemeleri kapsamında yüksek GWP'li HFC'lerin kullanımı kademeli olarak kısıtlanmaktadır. Türkiye'de hâlâ yasal ve yaygın kullanılsa da, yeni projelerde uzun vadeli sürdürülebilirlik ve olası kısıtlamalar göz önüne alınarak GWP'si ≈1 olan NOVEC 1230 giderek daha çok tercih edilmektedir.
Hangi ajan daha ucuz?+
İlk yatırımda FM200 sistemleri genellikle biraz daha ekonomik olabilir; ancak her iki gaz da ithal kimyasal ajan olduğundan bir boşalma sonrası yeniden dolum maliyeti yüksektir. Toplam sahip olma maliyetinde çevresel uyum, sigorta ve olası mevzuat kısıtlamaları da hesaba katılmalıdır. Yeniden dolum maliyetini düşürmek önceliğse inert gazlar (argon, Inergen) değerlendirilmelidir.
İlgili sistemler
Tesisiniz için doğru çözümü konuşalım
Ankara içi ücretsiz keşif ve teklif için mühendislerimize ulaşın.